Wie zijn wij?   Plattegrond Malben   Contact met Malben    Zoeken in Malben    Recepten   

Zacharia 8:23
Zo zegt Hashem van de legerscharen: In die dagen zal het gebeuren dat tien mannen uit alle talen van de volken, vastgrijpen, ja, de punt van de mantel van een Joodse man zullen zij vastgrijpen, en zeggen: Wij gaan met u mee, want wij hebben gehoord dat God met u is.

tzedakah


Jeela

Jeela

plaatje

Zaterdag 3 december 2016.
Lezen Parasja: Toldot: Genesis 25:19-28:9
Sabbat Psalm 36.
Profetenlezing: Malachi 1:1-2:7.

Zie hiervoor ook de artikelen hiernaast!

Malbenhoekje van Jaïr

Vergeet niet zijn Malbenhoekje over de parasja
van deze week!

  1. Genesis
  2. Exodus
  3. Leviticus
  4. Numeri
  5. Deuteronomium

kislev

Psalmrooster
voor de maand Kislev.
Voor een Hebreeuwse Kalender zie hier.
1 december
2 december
3 december
4 december
5 december
6 december
7 december
8 december
9 december
10 december
11 december
12 december
13 december
14 december
15 december
16 december
17 december
18 december
19 december
20 december
21 december
22 december
23 december
24 december
25 december
26 december
27 december
28 december
29 december

Een enkele toelichting op verzen uit de Psalmen.

Index met afzonderlijke Psalmen

Hitbodedut
Het gebed is het machtigste wapen op aarde

Fossiel
Een versteende plant
of een versteend dier
en soms een mens
waarvan het hart ontnomen is

Omheining
Wetten, wetten en nog eens wetten
maar wie zou er anders op letten
dat zonder al die wetten, een
gapende afgrond ons zal bezetten

Messias
Daar gaat hij
maar niemand die hem ziet
alleen een kleine jongen
rent en grijpt zijn hand,
Messias, mag ik met je mee

Puntigheden door Jael

Zie ook haar Versregels 1998 en andere puntigheden
B"H

Prikbord

Wie was Shem
In de Tora wordt Shem als zoon van Noach het eerst genoemd. Volgens de Joodse traditie was Shem echter de jongste zoon van Noach. Hij was de voorouder van Abraham. Hij was een profeet en priester. Melchizedek de koning van Salem, die in Genesis 14:18-20 wordt genoemd, is Shem. Shem had een school (bet ha midrash) samen met Eber, waar Tora werd gestudeerd - o.a. waren Abraham en Jacob hun leerlingen - en ook hadden zij een "bet din" - rechtbank, waar recht werd gesproken op basis van de Noachitische wetten.

Parasja van de week
Elke vrijdag wordt deze index vernieuwd met informatie over de parasja van de week. Welke parasja dit is vindt u in de linker kolom.
Orthodoxe joden lezen door het jaar heen elke week een gedeelte van de Tora. Dit noemt men een parasja. De vijf boeken van Mozes zijn in 54 parasja’s verdeeld. Het joodse jaar telt gewoonlijk slechts 50 weken en op sommige weken wordt vanwege een feestdag een andere tekst gelezen; daarom leest men sommige weken twee parasja's. Op het feest van Simchat Thora (de Vreugde van de Leer) leest men het laatste deel van Devariem (Deuteronomium) en het eerste van Beresjiet (Genesis). Hiervoor worden twee rollen tegelijkertijd geopend, hetgeen symboliseert dat de Tora(studie) eeuwigdurend is. Voor een overzicht van de parasja's voor het joodse jaar 5777 (2016/2017) zie hier.






Wie verdeelde de Tora in wekelijkse lezingen, hoofdstukken en verzen?
Zie hier voor het antwoord.

Dagelijks te lezen psalmen
Misschien is het iets voor u om, gerelateerd aan de Joodse kalender, elke 29 of 30 dagen het hele Psalmboek uit te lezen. Om het u gemakkelijk te maken hebben wij een rooster opgenomen in de linker kolom van deze indexpagina. Wanneer u daarbij op de te lezen Psalmen klikt krijgt u een pagina met, daarin opgenomen, alle Psalmen die gelezen moeten worden.

Artikel van de week
Voorlopig even geen nieuw artikel van de week!

Nieuwe Artikelen
Nieuwe artikelen in de Plattegrond zijn voorzien van datum plaatsing en het woord Nieuw. Nieuw zijn ook de wekelijkse profetenlezingen bij de parasja. Zij zijn te vinden in de index van alle parasjas.

Toldot in een notendop

Genesis 25:19 - 28:9

toldot Isaac en Rebecca gaan door twintig kinderloze jaren, totdat hun gebeden worden verhoord en Rebecca zwanger wordt. Ze beleeft een moeilijke zwangerschap als de "kinderen in haar strijden"; God vertelt haar dat "er twee volkeren in haar schoot zijn," en dat de jongere zal prevaleren boven de oudere.

Ezau komt eerst; Jacob als tweede houdt de hiel van Ezau vast. Ezau groeit op tot "een gewiekste jager, een man van het veld"; Jacob is "een gewone man," een bewoner in tenten en leert. Isaac heeft voorkeur voor Ezau; Rebecca houdt van Jacob. Op een dag keert Ezau uitgeput en hongerig terug van de jacht, en verkoopt zijn eerstgeboorterecht aan Jakob voor een pot rode linzensoep.

In Gerar, in het land van de Filistijnen, stelt Isaac Rebecca voor als zijn zus, uit angst dat hij zal worden vermoord omdat iemand haar zal begeren vanwege haar schoonheid. Hij bewerkt het land, heropent de gegraven putten van zijn vader Abraham, en graaft een reeks eigen putten: over de eerste twee is er strijd met de Filistijnen, maar de derde reeks putten wordt in rust genoten.

Ezau trouwt twee Hittitische vrouwen. Isaac wordt oud en blind, en geeft uiting aan zijn wens om Ezau te zegenen voordat hij sterft. Terwijl Ezau op jacht gaat naar zijn vaders favoriete voedsel, kleedt Rebecca Jacob in de kleren van Ezau, bedekt zijn armen en hals met geitenvellen om het gevoel van zijn harige broer te simuleren en bereidt een soortgelijk gerecht waarna zij Jakob naar zijn vader stuurt. Jacob krijgt de zegen van zijn vader voor "de dauw van de hemel en het vet van het land" en hij zal heersen over zijn broer. Wanneer Ezau terugkeert en de misleiding aan het licht komt, is alles wat Isaac voor zijn huilende zoon nog kan doen, is voorspellen dat hij zal leven door zijn zwaard, en dat wanneer Jacob struikelt, dat de jongere broer zijn suprematie over de oudere verbeurd.

Jacob verlaat zijn huis en gaat naar Charan om de toorn van Ezau te ontvluchten en een vrouw te vinden in de familie van de broer van zijn moeder, Laban. Ezau trouwt met een derde vrouw - Machalath, de dochter van Ismaël.

Bron: Toldot in a Nutshell

Parasja Toldot, Genesis 25:19-28:9

Profetenlezing, Maleachi 1:1-2:7

De geschiedenissen van Isaac de zoon van Abraham en Abraham verwekte Isaac. Het woord voor verwekte is holid en heeft als getalswaarde 55 evenals het woord domeh dat lijkt op betekent. Isaac leek namelijk uiterlijk (gezicht) op zijn vader Abraham. Ook in zijn levensloop en in zijn levensgebeurtenissen leek hij op zijn vader Abraham. Abraham nam een vrouw uit zijn familie, zo ook Isaac. De onvruchtbaarheid bij Abraham en Sara bestond ook bij Isaac en Rivka. De eerste zoon van Abraham was slecht, Ismaël, zo ook de eerste zoon van Isaac, Ezau. Bij de zonen van Abraham was er één voor de woestijn en één voor Torastudie, zo ook bij Isaac, een zoon voor het veld en een zoon voor de Tora. Abraham hield van Ismaël ook al was hij een slecht mens, zo ook hield Isaac van Ezau ook al was hij slecht. Tijdens het leven van Abraham heerste er hongersnood in het land Kanaän zo ook tijdens het leven van Isaac. Abraham ging naar Gerar, ook Isaac ging naar Gerar. Abraham groef waterputten, zo ook Isaac. Zo kan een ieder zien dat Abraham Isaac had verwekt.

Deze openingstekst van de parasja leert ons tevens dat Isaac blij was dat hij Abraham als vader had en dat Abraham blij was dat hij Isaac als zoon had. Het woord toldot kan ook uitgelegd worden met Tora, mitzvoth en goede daden. De kracht van Isaac voor de Tora, mitzvoth en goede daden kwam van zijn vader Abraham. Een ieder die een zoon nalaat die zich met de Tora bezighoudt is geliefd bij HaSjem

Toen Isaac 60 jaar oud was werden Ezau/Esav en Jacob, een tweeling na veel gebeden, geboren. In het woord tweeling, tomim, ontbreekt de letter alef (alef is de letter die naar HaSjem verwijst). Wanneer er een letter ontbreekt dan is er sprake van een onvolkomenheid en incompleetheid. Dat zien wij hier bij Esav en Jacob. Ezau koos voor de slechte weg en alleen Jacob vervolgde het pad van de Tora; Jacob zat in de tenten om Tora te leren. Bij Tamar, Genesis 38:27, komt het woord tweeling in de volledige vorm voor. Perets en Zerach volgden beiden de weg van de Tora.

Ook in het woord toldot, de naam van de parasja, ontbreekt een letter en wel de letter waw. De waw staat voor het voortzetten van de invloed van boven (hemel) naar beneden (aarde). In de feestrol Ruth komt het woord voor toldot, de geschiedenissen van Perets wel in de volledige vorm voor. Uit Perets zal de Mesjiach voortkomen, ook voor Esav. Esav zal zich moeten transformeren en Esav zal ook het licht van HaSjem zien. Esav is Edom (de Westerse wereld) en Esav zal nu de 7 Noachitische geboden moeten onderhouden om hiermee de alef (van HaSjem) weer terug te brengen. 1)

De naam Ezau/Esav komt van het woord asoej hetgeen klaar/af/gemaakt betekent. Bij Esav is er geen ruimte voor verandering en groei aanwezig. De naam Jacob daarentegen is een werkwoordsvorm, gebaseerd op het woord aqev/hiel, met een uitgang van de toekomendetijd en zodoende bestaat er ruimte voor groei en verandering in de toekomst.

De dag waarop Esav zijn eerstgeboorterecht aan Jacob heeft verkocht voor een bord rode linzensoep was de dag waarop Abraham op 175 jarige leeftijd was overleden. Omdat Esav van dat rode, dat rode wilde eten wordt hij ook wel Edom genoemd. Edom komt van het woord adom, rood, en dit duidt ook op het rossige haar van Esav.

Alle aartsvaders waren voorbestemd om 180 jaar te leven. Abraham kwam echter vijf jaar eerder te overlijden. HaSjem wilde Abraham namelijk het leed over de slechte weg van zijn kleinzoon Esav besparen. Bij de rouw hoort een linzengerecht. Rasji schrijft dat de vorm van linzen rond is en daardoor geschikt is om in de rouwtijd te nuttigen. De ronde vorm van linzen is als een wiel. De rouw is een deel van het leven dat van de ene familie naar de andere familie rolt.

Esav verkocht op een moment van onverstand, vanwege zijn honger, zijn recht op het eerstgeboorterecht. Nu is het zo dat juist Esav een enorm potentieel bezat, zelfs groter dan die van Jacob, en hij had ook alle krachten om zijn potentieel te verwerkelijken. Esav heeft dit echter niet gebruikt. Rivka zag dit dankzij haar profetische visie. Daarom nam zij het initiatief voor Jacob om de zegen van het eerstgeboorterecht van zijn vader Isaac te nemen. Zij was zelfs bereid om hiervoor de vloek op haar te nemen.

Toen Isaac de leeftijd van 123 jaar had bereikt, begon hij zich voor te bereiden op zijn dood. Dat betekent dat hij enkele jaren voor de leeftijd van zijn moeder Sara, die 127 jaar is geworden, zich begon voor te bereiden. Isaac wist namelijk niet of zijn natuur volgens zijn moeder of volgens zijn vader zou zijn. Hieruit leren wij dat wij wanneer wij de leeftijd van onze ouders naderen dat wij beginnen moeten om ons op de dood voor te bereiden.

De voorbereiding op de dood bij Isaac bestond uit het zegenen van zijn eerstgeboren zoon. Isaac stuurde Esav erop uit om hem een maaltijd klaar te maken opdat hij Esav zou kunnen zegenen. Nu gebeurde het zo dat Jacob met de zegen van zijn vader Isaac de tent uitkwam en dat op datzelfde moment Esav met zijn maaltijd binnenkwam.

Voordat Isaac Jacob zegende, wilde hij er echter zeker van zijn dat hij de eerstgeboren zoon zegent. Hier zegt Isaac dan de volgende betekenisvolle woorden: De stem is de stem van Jacob, maar de handen zijn de handen van Esav, Genesis 27:22: zolang het joodse volk Tora studeert (de stem van de Tora laat horen) dan hebben de handen van Esav geen kracht om Jacob te overwinnen.

In het leven van Isaac hebben de waterputten een centrale plaats. Allereerst groef Isaac de waterputten die door de knechten van Abraham waren gegraven, weer op en gaf hen dezelfde namen. In deze parasja komen nog drie waterputten ter sprake. De eerste is Eseq, de tweede Sitna en de derde Rechovot. Alle waterputten hebben hun naam te danken aan de omstandigheden waarin zij gegraven zijn. Nu kun je dit relaas over de waterputten met de eenvoudige en letterlijke uitleg lezen en begrijpen, maar er zit hier nog een ander aspect aan. De eerste twee waterputten die dichtgestopt en daardoor onbruikbaar werden, worden ook wel vergeleken met de eerste en tweede Tempel die beide verwoest zijn. De derde waterput die Isaac zelf heeft gegraven was bestendig en onbetwist en is te vergelijken met de derde Tempel die voor altijd zal blijven bestaan. Dat dit spoedig en in onze dagen mag gebeuren.

Het verhaal van de waterputten wordt beschreven tijdens het verblijf van Isaac in Gerar. Er heerste weer een hongersnood maar Isaac mocht het land Kanaän niet verlaten, zodoende vestigde hij zich in Gerar. Ondanks de hongersnood en droogte die heerste, zaaide Isaac en vond honderd maal meer dan hij gezaaid had. Op het moment dat Isaac zaaide en 100 maten vond, meer dan 100 keer zoveel als hij had geïnvesteerd, was een moment van goede wil en een moment van vreugde voor alle werelden. HaSjem zegende Isaac en Isaac werd een schatrijke man met zeer veel kudden.

De grote rijkdom van Isaac wekte jaloersheid op bij de plaatselijke bevolking van Gerar en de jaloersheid leidde tot een verbanning van Isaac uit Gerar. Vanaf het moment dat Isaac, een tsaddiq, een rechtvaardig man, de stad heeft verlaten heeft ook de zegen die met de tsadiq meegaat de stad verlaten.

In Beër Sjeva groef Isaac vier bronnen tegenover de vier kampen die het volk Israël in de woestijn had. Er zijn er die zeggen dat Isaac vijf bronnen groef tegenover de vijf boeken van Mozes, de Tora.

Alles wat de aartsvaders hebben gedaan is een goed omen (teken) voor diegenen die hun nakomelingen in de toekomst zullen zijn.

Het is welbekend dat de Tora met water vergeleken wordt. Zoals het lichaam van een mens niet zonder water kan bestaan, zo kan de ziel niet zonder Tora bestaan. Het leven van Isaac was vol Tora en water.

Nog enkele wetenswaardigheden over aartsvader Isaac, 2048-2228

Isaac is de enige van de drie aartsvaders die de leeftijd van 180 jaar heeft bereikt. Hij is de enige aartsvader die het land Kanaän niet heeft verlaten. Hij is de enige aartsvader wiens naam niet veranderd is en de enige aartsvader die geen bijvrouw heeft getrouwd.

De naam Isaac-Jitschaq bestaat uit de letters joed 10 -tsadee 90 -chet 8 -qoef 100. De getalswaarde van de letters geeft het volgende over Isaac aan:

  1. De joed staat voor de 10 geboden die zijn nageslacht, het volk Israël op de berg Sinaï ontvangen hebben.
  2. De tsadee 90 staat voor de leeftijd van Sara waarop zij Isaac gebaard heeft.
  3. De chet 8 staat voor de achste dag waarop Isaac besneden is.
  4. De qoef 100 staat voor de leeftijd van Abraham bij de geboorte van Isaac.
In de volgende parasja hopen wij verder over aartsvader Jacob te lezen. Isaac en Rivka stuurden Jacob naar Charan toe om een geschikte vrouw uit de familie te vinden en ook om daarmee Esav de kans te ontnemen om zich op Jacob te wreken.

Parasja wajetse Genesis 28:10-32:3
Haftara, de profetenlezing Hosea 12:13-14:10

1) Uit Edom zijn vier vooraanstaande rabbijnen voortgekomen die van groot belang zijn geweest voor het Sanhedrin en voor het vaststellen van de halacha (joodse wetgeving): Sjemaja en Avtaljon, Rabbi Aqiba en Rabbi Meir. Ook de profeet Obadja was een bekeerling uit Edom en hij was de aangewezen profeet om over Edom te profeteren. Obadja is de profetenlezing die bij parasja Wajisjlach, Genesis 32:4-36: 43 hoort.

Vertel God niet hoe groot je problemen zijn, maar vertel je problemen hoe groot God is.

Jael.

De profetenlezing voor parasja Toldot

Malachi 1:1-2:7

bereishit

De profetenlezing van deze week opent met de vermelding van de enorme liefde die God heeft voor de kinderen van Jakob, en de vergelding waarmee Hij de kinderen van Ezau zal bezoeken, die hun neven vervolgen. Dit volgt op het thema van de Tora lezing van deze week, waarvan de twee hoofdrolspelers Jakob en Ezau zijn.

De profeet Maleachi bestraft vervolgens de kohaniem (priesters) die zieke en uitgeteerde dieren offeren op Gods altaar: "Bied het maar eens aan uw landvoogd aan. Zou hij u goedgezind of terwille zijn? - 1:9- ......Was er maar iemand onder u die de deuren zou sluiten [van de tempel], dan zou u niet zonder reden mijn altaar aansteken!" - 1:10.

De profetenlezing eindigt met een ernstige waarschuwing aan de kohaniem om terug te keren naar het oorspronkelijke verbond dat God met hun voorvader, Aaron, de Hogepriester had gemaakt. "Betrouwbaar onderwijs was in zijn mond, en onrecht werd op zijn lippen niet gevonden. In vrede en oprechtheid wandelde hij met Mij, en hij bekeerde velen van hun ongerechtigheid." - 2:6.

Bron: Haftorah in a Nutshell

© Malben - Studiecentrum voor Noachieten uit de vier windhoeken!